Δευτέρα 22 Ιανουάριος 2018
Find me on Facebook Follow me on Twitter Follow me on Linkedin
EDP LOGO NEW
Home arrow Άρθρα arrow Press arrow Θερμοτυπία-Χρυσοτυπία

Θερμοτυπία-Χρυσοτυπία

articles/xrysotypia04/xrysotypia04_anoigma.jpg

Η θερμοτυπια είναι μία από τις πλέον καθιερωμένες μεθόδους διακόσμησης των εντύπων.
Η δυνατότητα εκτύπωσης foil σε διάφορα υποστρώματα όπως χαρτί, πλαστικά, PVC, δέρματα, βερνικωμένες ή πλαστικοποιημένες επιφάνειες και άλλα, καθιστά εφικτή την εφαρμογή της μεθόδου σε μεγάλο εύρος προϊόντων και συσκευασιών.
Αξίζει να τονιστεί ότι η διακόσμηση ειδών συσκευασίας ή ετικετών που επικολλώνται σε αυτά, είναι άμεσα συνδεδεμένη με το μάρκετινγκ.
Η εφαρμογή της χρυσοτυπίας, τα έντονα χρώματα και οι πολύπλοκες φόρμες, κάνουν το καταναλωτικό αγαθό να ξεχωρίζει και τον δυνητικό αγοραστή να το προσέξει.
Σε διαφημιστικά έντυπα, ενημερωτικά φυλλάδια και περιοδικά συχνά συναντάμε σχέδια που συν- θέτουν φανταχτερές εικόνες και σχήματα τυπωμένα με foil.
Συχνή είναι επίσης η εφαρμογή της θερμοτυπίας στα διαφημιστικά ή διακοσμητικά αυτοκόλλητα, λόγω της αυξημένης αντοχής της μεθόδου και της ομορφιάς των ολογραφικών ή πρισματικών foils που χρησιμοποιούνται. Στις κάρτες και στα προσκλητήρια η θερμοτυπία συνηθίζεται να συνοδεύεται από γκοφράρισμα, ενώ πολύ συχνά τη συναντούμε στα εξώφυλλα βιβλίων πολυτελούς έκδοσης.

Η κατασκευή της εκτυπωτικής πλάκας (κλισέ)
Πρόκειται για τη μεταλλική πλάκα πάνω στην οποία χαράζεται φωτοχημικά το προς εκτύπωση θέμα. Συνήθως έχει ύψος 1,65, 2,5, 3 ή 7 mm ανάλογα με το είδος της εργασίας και κυρίως την εκτυπωτική επιφάνεια που θα χρησιμοποιηθεί. Τα μέταλλα από τα οποία φτιάχνεται το κλισέ είναι ο τσίγκος -δηλαδή ο ψευδάργυρος-, το μαγνήσιο και ο μπρούτζος.

articles/xrysotypia04/xrsotypia04_1.jpg

Ο τσίγκος
Λόγω του ότι είναι φθηνότερος από το μαγνήσιο και το μπρούτζο, προτιμάται στην περίπτωση εκτύπωσης χαμηλού τιράζ σε χειροκίνητες μηχανές και όταν επιθυμούμε να ρίξουμε το κόστος παραγωγής. Μετά την πρώτη χρήση αποφεύγεται η επανεκτύπωση, δεδομένου του ότι κατά τη θερμοτυπία ο τσίγκος διαστέλλεται και δεν επανέρχεται ποτέ στις αρχικές του διαστάσεις. Η χάραξη της πλάκας στην περίπτωση αυτή γίνεται φωτοχημικά.

Το μαγνήσιο
Είναι το υλικό που συνδυάζει ικανοποιητική τιμή και καλή αντοχή. Είναι εφικτή η χρήση του ίδιου κλισέ για την επανάληψη μιας δουλειάς, ενώ η χάραξή του γίνεται με φωτοχημικές διαδικασίες, χαρακτηριστικά που ευνοούν την παραγωγικότητα.

Ο μπρούτζος
Είναι το πιο ανθεκτικό μέταλλο αλλά και το πιο ακριβό δεδομένου ότι, πέρα από την άριστη συμπεριφορά του κατά την θερμοτυπία, η χάραξή του γίνεται αποκλειστικά και μόνο από το έμπειρο χέρι καλλιτέχνη χαράκτη.

Στάδια δημιουργίας της εκτυπωτικής πλάκας (κλισέ)
Πριν περάσουμε στην ανάλυση των διαφόρων σταδίων πρέπει να αναφερθούμε στη διαδικασία επίστρωσης της πλάκας τσίγκου με φωτοευαίσθητο υλικό (emulsion). Οι πλάκες μαγνησίου συνηθίζεται να επιστρώνονται από τον κατασκευαστή.

Εναπόθεση της emulsion

Η πλάκα που θα επιστρωθεί τοποθετείται σε ειδικό μηχάνημα, σε οριζόντια θέση και στερεώνεται με σφιγκτήρες προσαρμοσμένους στο μέγεθός της. Το φωτοευαίσθητο υλικό εναποτίθεται στην επιφάνεια του τσίγκου. Η βάση στην οποία βρίσκεται στηριγμένος έχει τη δυνατότητα να περιστρέφεται, με κατάλληλα ρυθμισμένη ταχύτητα, ώστε με τη φυγόκεντρο δύναμη που αναπτύσσεται να απλώνεται το υλικό ομοιόμορφα στην επιφάνειά του. Το πάνω μέρος της μηχανής διαθέτει σύστημα θερμαινόμενων αντιστάσεων για να επιτυγχάνεται, παράλληλα με το άπλωμα, και το στέγνωμα της πλάκας.

Σύντομη περιγραφή σταδίων δημιουργίας του κλισέ
- Δημιουργία μακέτας
- Κατασκευή films
- Φώτισμα της εκτυπωτικής πλάκας
- Πέρασμα με ειδικό λάδι
- Οξείδωση
- Πλύσιμο με ζεστό νερό
- Καθαρισμός με χημικό σαπούνι
- Διόρθωση ( retouche )
Τα δύο πρώτα στάδια δεν θα μας απασχολήσουν καθώς ακολουθούνται διαδικασίες όμοιες με άλλες γνωστές μεθόδους (π.χ. την offset).

Φώτισμα της εκτυπωτικής πλάκας
Στόχος είναι η δημιουργία ενός κλισέ με το προς εκτύπωση θέμα μη αναγνώσιμο και εξώγλυφο. Για αυτό το φώτισμα γίνεται μέσω αρνητικού από την πλευρά της emulsion του film, η οποία με τη σειρά της μπαίνει σε επαφή με την emulsion της εκτυπωτικής πλάκας.

Πέρασμα με ειδικό λάδι

Πρόκειται για διάλυμα καυστικής σόδας το οποίο σταθεροποιεί τα φωτισμένα σημεία του θέματος και προευαισθητοποιεί την πλάκα για να δεχτεί την οξείδωση.

Οξείδωση
Για την οξείδωση επιλέγεται διάλυμα νιτρικού οξέος σε νερό και σε υγρό που περιέχει μαγνήσιο, με αναλογία 1/2/2. Στο στάδιο αυτό γίνεται η αφαίρεση των σημείων που δεν αποτελούν θέμα για να παραλάβουμε το ανάγλυφο κλισέ. Ο χρόνος της οξείδωσης του μετάλλου εξαρτάται από το πάχος του (μεγάλο πάχος = αυξημένος χρόνος), καθώς και την καθαρότητα του υγρού (αν έχουν προηγηθεί πολλές οξειδώσεις το διάλυμα χάνει τη δραστικότητα του). Στο στάδιο αυτό χρησιμοποιείται ειδική μηχανή με συστήματα ανάδευσης και θέρμανσης ή ψύξης του διαλύματος. Τα συστήματα αυτά βοηθούν στον έλεγχο και την ενίσχυση των αντιδράσεων που συντελούνται (για παράδειγμα η αύξηση της θερμοκρασίας επιταχύνει την αντίδραση).

Ξέπλυμα με ζεστό νερό
Γίνεται για να αφαιρεθούν τα υπολείμματα του μετάλλου και του χημικού διαλύματος.

Χημικό σαπούνι
Πρόκειται για ένωση τρισοδίου και χρησιμοποιείται για την ολοκληρωτική αφαίρεση του υγρού της οξείδωσης.

∆ιόρθωση (retouche)
Συχνά στην επιφάνεια της πλάκας εμφανίζονται κόμποι μετάλλου ή αλλιώς μικρά σημεία που δεν έχουν οξειδωθεί. Η αφαίρεση τους γίνεται με χρήση καλεμιού χαρακτικής. Αντίστροφα, στην επιφάνεια του προς εκτύπωση θέματος μπορεί να υπάρχου τρυπούλες οι οποίες καλύπτονται με λάκα (ειδικό υγρό επικάλυψης των ατελειών της εκτυπωτικής επιφάνειας).

Τα foils
Το foil είναι το «μελάνι» της θερμοτυπίας. Είναι δηλαδή το υλικό μέσω του οποίου αποτυπώνεται το θέμα. Πρόκειται για χρωστική ύλη προσαρμοσμένη σε ένα λεπτό πολυεστερικό υμένα πάχους 12 μικρών.

articles/xrysotypia04/xrysotypia04_2.jpg

Πάνω από τη βάση αυτή προστίθεται στρώση από ειδικό υλικό που βοηθάει την αποκόλληση της χρωστικής κατά την εκτύπωση με θέρμανση. Ακολουθεί στρώμα χρωστικής ουσίας και τέλος προσθήκη ειδικού κεριού. Στην περίπτωση foil χρυσοτυπίας, δηλαδή υλικού μεταλλικής ή χρυσίζουσας απόχρωσης, μεταξύ της στρώσης της χρωστικής και του κεριού, παρεμβάλλεται στρώση αλουμινίου, το οποίο και προσδίδει την μεταλλική χροιά. Η τοποθέτηση του γίνεται σε κενό αέρος. Όσο αφορά το πάχος του κεριού που καλύπτει το υλικό, είναι το στοιχείο από το οποίο θα κριθεί η καταλληλότητά του για χρήση στη μία ή στην άλλη εκτυπωτική επιφάνεια που θα επιλεγεί.
Συγκεκριμένα για χαρτιά ή γενικά επιφάνειες πορώδεις, προτιμάται foil με αρκετή ποσότητα κεριού, ενώ το αντίθετο συμβαίνει στην περίπτωση γυαλιστερών ή βερνικωμένων χαρτιών. Τα foils τα βρίσκουμε κυρίως σε ρολά ή σπανιότερα σε φύλλα, διαφορετικών διαστάσεων. Η μεγαλύτερη διάσταση ρολού που υπάρχει στο εμπόριο είναι 1,22 m μήκους άξονα με 3.050 m μήκος όταν ξετυλιχτεί, ενώ η πιο συνηθισμένη διάσταση είναι 0,61 m μήκος άξονα και 1,22 m ή 2,44 m μήκος ξετυλίγματος.

Ανάλογα με το προς εκτύπωση υπόστρωμα τα foils χωρίζονται στις εξής κατηγορίες:
- Γυαλιστερό χαρτί ή χαρτόνι
- Βερνικωμένα υποστρώματα. Γενικά η θερμοτυπία γίνεται μετά το βερνίκωμα με εξαίρεση την περίπτωση βερνικιού UV το οποίο περιέχει ουσίες ευαίσθητες στη θερμότητα, με αποτέλεσμα να παρουσιάζονται προβλήματα, όπως θάμπωμα του θέματος και άλλα.
- Χαρτιά ματ / Πορώδη υποστρώματα
- PVC ή άλλα πλαστικά υλικά
- Πλαστικά ABS
- Δερμάτινα υλικά βιβλιοδεσίας

Εκτυπωτικά συστήματα / πιεστήρια θερμοτυπίας
Οι εκτυπωτικές μηχανές της θερμοτυπίας είναι συχνά ειδικά διαμορφωμένα τυπογραφικά πιεστήρια. Διακρίνονται οι εξής βασικοί τύποι:
- Κυλινδρικά πιεστήρια θερμοτυπίας
- Ηλεκτρονικά πιεστήρια
- Όρθια μηχανικά πιεστήρια
- Χειροκίνητα
Κάθε ένα από αυτά διαθέτει τα παρακάτω βασικά μέρη:
1) Σύστημα ξετυλίγματος και τυλίγματος (του άχρηστου) foil.
2) Πλάκα τοποθέτησης - θέρμανσης του κλισέ
3) Τύμπανο πίεσης
4) Κονσόλα ελέγχου
5) Κεντρικό μηχανισμό
6) Πατάρι εισαγωγής
7) Πατάρι εξαγωγής του χαρτιού ή άλλου εκτυπωμένου υλικού.

Η εκτύπωση: γενική περιγραφή για αυτόματα πιεστήρια
Σε μία μηχανή θερμοτυπίας η εκτύπωση ακολουθεί τα παρακάτω στάδια.
Το κλισέ τοποθετείται σε ειδική βάση στήριξης του συστήματος τοποθέτησης, η οποία φέρει ομοιόμορφα κατανεμημένα ανοίγματα σε όλη της την επιφάνεια ώστε να είναι δυνατή η στερέωση κλισέ διαφορετικών μεγεθών. Η πλάκα στήριξης βρίσκεται μπροστά από άλλη με αντιστάσεις. Δια μέσου των πλακών αυτών, το κλισέ αποκτά την απαραίτητη για την εκτύπωση θερμοκρασία. Το χαρτί οδηγείται μπροστά στο σύστημα τοποθέτησης και τότε με τη βοήθεια του τύμπανου πίεσης και με ενδιάμεση παρεμβολή του foil πιέζεται πάνω στην εκτυπωτική πλάκα. Έτσι επιτυγχάνεται αποτύπωση του θέματος και το έντυπο οδηγείται στο πατάρι εξαγωγής.
Το foil έρχεται στην κατάλληλη θέση (μεταξύ πλάκας εκτύπωσης και χαρτιού), σε διεύθυνση παράλληλη με την επιφάνεια του κλισέ, με τη βοήθεια μηχανισμού ο οποίος το ξετυλίγει και μετά τυλίγει το περίσσευμα του. Ο μηχανισμός λειτουργεί με βηματισμό που ρυθμίζεται ανάλογα με το μέγεθος του θέματος και το υλικό που δέχεται την εκτύπωση.
Ο έλεγχος του βηματισμού γίνεται από την ηλεκτρονική κονσόλα του πιεστηρίου που έχει δυνατότητα απόδοσης ρυθμίσεων ακριβείας. Από την κονσόλα ρυθμίζεται και η θερμοκρασία που θα αναπτυχθεί στις αντιστάσεις.

articles/xrysotypia04/xrysotypia04_3.jpg

Εκτός από το αυξημένο ενδιαφέρον που παρουσιάζει η τεχνική λόγω της ευκολίας εφαρμογής της σε έντυπα διαφόρων υποστρωμάτων, ένα άλλο προτέρημα της είναι το χαμηλό κόστος παραγωγής, το οποίο οφείλεται στον αυτοματοποιημένο χαρακτήρα της και στη χρήση τυποποιημένων υλικών.
Η θερμοτυπία είναι λοιπόν μια από τις εκτυπωτικές μεθόδους που αξίζει να διερευνήσει ο τεχνολόγος γραφικών τεχνών. Πιθανόν η απόκτηση ενός καινούργιου κυλινδρικού πιεστηρίου από μία μικρή επιχείρηση γραφικών τεχνών να μην είναι τόσο εύκολη. Είναι όμως δυνατή η μετατροπή ενός ήδη υπάρχοντος τυπογραφικού πιεστηρίου σε χρυσωτική μηχανή.
Τα τόσα θετικά στοιχεία της θερμοτυπίας την κάνουν να είναι μία από τις διαρκώς ανερχόμενες σε σπουδαιότητα τεχνικές στον κόσμο των εκτυπώσεων και της έκδοσης.

0 Σχόλια

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Θα πρέπει πρώτα να συνδεθείτε για να υποβάλετε σχόλια.

NEWSLETTER

Σύνδεση Χρήστη